İngilis dilində yalançı dostlar

Azərbaycan dilindəki sözlərə bənzəyən, amma tam başqa məna daşıyan ingilis sözləri. Hər birinin tərcüməsi, nümunəsi və səviyyəsi var.

Yalançı dostlar iki dildə yazılışı və ya səslənməsi oxşar, amma mənası fərqli olan sözlərdir. Çox vaxt onların ortaq mənbəyi olur: latın, yunan və ya fransız sözü. Sonra hər dildə söz öz yolu ilə inkişaf edir və mənalar bir-birindən uzaqlaşır.

Bu sözlər ona görə təhlükəlidir ki, şübhə doğurmur: tanımadığınız sözə lüğətdə baxırsınız, “tanış” sözə isə yox. Beləcə magazine “mağaza” kimi başa düşülür, family isə “familiya” ilə qarışdırılır. Azərbaycan dilinə bir çox beynəlxalq söz rus dili vasitəsilə gəlib və mənasını da oradan götürüb, ona görə ingiliscə oxşarı ilə həmişə üst-üstə düşmür.

Aşağıda belə 30 söz var: əvvəlcə heç vaxt “oxşar” mənanı verməyənlər, sonra isə yalnız bəzən üst-üstə düşənlər. Hər birində real tərcümə, qarışdırdığınız söz (və onu ingiliscə necə demək), nümunə və A1-dən C2-yə qədər səviyyə göstərilib.

Özünüzü yoxlayın ↓

Göründüyü kimi deyil

magazine A1

Mənası
jurnal
Qarışdırmayın
mağaza → shop, store

«Magazine» «jurnal» deməkdir. «Mağaza» ingiliscə shop və ya store deyilir.

I bought a magazine at the airport.
Hava limanında jurnal aldım.

family A1

Mənası
ailə
Qarışdırmayın
familiya → surname, last name

«Family» «ailə» deməkdir. «Familiya» ingiliscə surname və ya last name deyilir.

Everyone in my family loves tea.
Ailəmdə hamı çayı sevir.

actual B1

Mənası
faktiki, əsl
Qarışdırmayın
aktual → current, topical, relevant

«Actual» «faktiki, əsl» deməkdir, «aktual» (gündəmdə olan) mənası yoxdur. «Aktual» ingiliscə current və ya relevant deyilir.

The actual cost was higher than we thought.
Faktiki xərc düşündüyümüzdən yüksək oldu.

actually A2

Mənası
əslində
Qarışdırmayın
aktual → current, topical

«Actually» «əslində» deməkdir, «aktual» ilə əlaqəsi yoxdur. «Aktual» ingiliscə current və ya relevant deyilir.

Actually, I live in Ganja, not in Baku.
Əslində mən Bakıda yox, Gəncədə yaşayıram.

sympathetic B2

Mənası
anlayışlı, həmdərd
Qarışdırmayın
simpatik → nice, likeable, good-looking

«Sympathetic» «anlayışlı, həmdərd» deməkdir. «Simpatik» (xoşagələn, cazibədar) ingiliscə nice və ya likeable deyilir.

My teacher was sympathetic when I was sick.
Xəstə olanda müəllimim mənə anlayışla yanaşdı.

personal A2

Mənası
şəxsi
Qarışdırmayın
personal → staff, personnel

«Personal» «şəxsi» deməkdir. «Personal» (müəssisənin işçiləri) ingiliscə staff və ya personnel deyilir.

Please don't ask me personal questions.
Zəhmət olmasa, mənə şəxsi suallar verməyin.

blank A2

Mənası
boş
Qarışdırmayın
blank → form

«Blank» «boş» deməkdir (üzərində heç nə yoxdur). «Blank» (doldurulan rəsmi forma) ingiliscə form deyilir.

Please leave the last line blank.
Zəhmət olmasa, son sətri boş buraxın.

prospect B1

Mənası
ehtimal, perspektiv
Qarışdırmayın
prospekt → avenue, wide street

«Prospect» «ehtimal, perspektiv» deməkdir. «Prospekt» (geniş küçə) ingiliscə avenue deyilir.

There is little prospect of rain today.
Bu gün yağış ehtimalı azdır.

gymnasium B1

Mənası
idman zalı
Qarışdırmayın
gimnaziya → secondary school

«Gymnasium» «idman zalı» deməkdir. «Gimnaziya» (orta məktəb növü) ingiliscə secondary school deyilir.

We play basketball in the school gymnasium.
Biz məktəbin idman zalında basketbol oynayırıq.

fabric B2

Mənası
parça
Qarışdırmayın
fabrika → factory

«Fabric» «parça» deməkdir. «Fabrika» ingiliscə factory deyilir.

This fabric is soft and warm.
Bu parça yumşaq və istidir.

revision B1

Mənası
düzəliş, təkrar
Qarışdırmayın
reviziya → audit, inspection

«Revision» «düzəliş» və ya imtahan öncəsi «təkrar» deməkdir. «Reviziya» (yoxlama) ingiliscə audit və ya inspection deyilir.

The book needs some revision before it is printed.
Kitabın çapdan əvvəl bir qədər düzəlişə ehtiyacı var.

repetition B2

Mənası
təkrar
Qarışdırmayın
repetisiya → rehearsal

«Repetition» «təkrar» deməkdir. «Repetisiya» (tamaşa öncəsi məşq) ingiliscə rehearsal deyilir.

Learning words needs a lot of repetition.
Söz öyrənmək çoxlu təkrar tələb edir.

pretend A2

Mənası
özünü ... kimi göstərmək
Qarışdırmayın
pretenziya → claim, complaint

«Pretend» «özünü ... kimi göstərmək» deməkdir. «Pretenziya» (iddia, tələb) ingiliscə claim və ya complaint deyilir.

He pretended to be asleep.
O, özünü yatmış kimi göstərdi.

fond B1

Mənası
sevən, xoşlayan
Qarışdırmayın
fond → fund, foundation

«Fond of» «sevən, xoşlayan» deməkdir. «Fond» (maliyyə vəsaiti) ingiliscə fund və ya foundation deyilir.

She is very fond of her grandmother.
O, nənəsini çox sevir.

brilliant A2

Mənası
parlaq, çox ağıllı, əla
Qarışdırmayın
brilyant → diamond

«Brilliant» «parlaq; çox ağıllı, əla» deməkdir. «Brilyant» (kəsilmiş almaz) ingiliscə diamond deyilir.

That was a brilliant idea!
Bu, əla ideya idi!

physician B1

Mənası
həkim
Qarışdırmayın
fizik → physicist

«Physician» «həkim» deməkdir. «Fizik» (fizika alimi) ingiliscə physicist deyilir.

The physician told me to rest.
Həkim mənə dincəlməyi tövsiyə etdi.

conserve B2

Mənası
qorumaq, qənaət etmək
Qarışdırmayın
konserv → canned food

«Conserve» «qorumaq, qənaət etmək» deməkdir. «Konserv» (qutuda saxlanılan qida) ingiliscə canned food deyilir.

We must conserve water in summer.
Yayda suya qənaət etməliyik.

patron B2

Mənası
himayədar, daimi müştəri
Qarışdırmayın
patron → cartridge

«Patron» «himayədar» və ya daimi müştəri deməkdir. «Patron» (odlu silah üçün) ingiliscə cartridge deyilir.

The restaurant thanks its regular patrons.
Restoran daimi müştərilərinə təşəkkür edir.

ambulance B1

Mənası
təcili yardım maşını
Qarışdırmayın
ambulatoriya → outpatient clinic

«Ambulance» «təcili yardım maşını» deməkdir. «Ambulatoriya» (xəstəxanadan kənar poliklinika) ingiliscə outpatient clinic deyilir.

Call an ambulance, he is hurt!
Təcili yardım çağırın, o, yaralanıb!

genial C2

Mənası
mehriban, xoşxasiyyət
Qarışdırmayın
genial → brilliant, ingenious

«Genial» «mehriban, xoşxasiyyət» deməkdir. «Genial» (dahiyanə) ingiliscə brilliant və ya ingenious deyilir.

Our host was a genial man who made everyone laugh.
Ev sahibimiz hamını güldürən mehriban bir kişi idi.

marmalade C2

Mənası
sitrus cemi
Qarışdırmayın
marmelad → fruit jelly candy

«Marmalade» sitrus meyvələrindən, adətən portağaldan hazırlanan cemdir. «Marmelad» (jele konfeti) ingiliscə fruit jelly candy deyilir.

I like orange marmalade on toast.
Tosta portağal cemi yaxmağı xoşlayıram.

angina C2

Mənası
ürək ağrısı (stenokardiya)
Qarışdırmayın
angina → tonsillitis, sore throat

«Angina» ürəyə kifayət qədər qan getmədiyi üçün döş qəfəsində yaranan ağrıdır (stenokardiya). «Angina» (badamcıq iltihabı) ingiliscə tonsillitis deyilir.

He has angina, so he must avoid heavy work.
Onun stenokardiyası var, ona görə ağır işdən çəkinməlidir.

Yalnız bəzən üst-üstə düşür

Bu sözlərin Azərbaycan dilindəki oxşarı ilə ortaq mənası var, amma adətən başqa şey bildirir. Nümunəyə baxın.

artist A1 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
rəssam
Qarışdırmayın
artist → actor, performer

«Artist» əsasən «rəssam» deməkdir. Azərbaycan dilindəki «artist» (səhnə ifaçısı) ingiliscə actor, performer və ya singer deyilir.

The artist painted the sea in blue.
Rəssam dənizi mavi rəngdə çəkdi.

technique B1 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
üsul, metod
Qarışdırmayın
texnika → machinery, equipment

«Technique» «üsul, metod» deməkdir; «texnika» da bu mənada işlənir (ifa texnikası). Amma maşın və avadanlıq mənasında «texnika» ingiliscə equipment və ya machinery deyilir.

He showed me a simple technique for learning words.
O, mənə söz öyrənmək üçün sadə bir üsul göstərdi.

cabinet B1 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
şkaf
Qarışdırmayın
kabinet → office, study room

«Cabinet» «şkaf» deməkdir, həm də hökumətin «nazirlər kabineti». Otaq mənasında «kabinet» ingiliscə office və ya study deyilir.

The glasses are in the kitchen cabinet.
Stəkanlar mətbəx şkafındadır.

resume B2 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
davam etmək
Qarışdırmayın
rezyume → CV, résumé

Fel kimi «resume» «davam etmək» deməkdir. «Rezyume» (CV) mənası yalnız amerikan ingiliscəsində isim kimi var və adətən «résumé» yazılır.

The meeting will resume after lunch.
Görüş nahardan sonra davam edəcək.

audience A2 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
tamaşaçılar, dinləyicilər
Qarışdırmayın
auditoriya → lecture room, classroom

«Audience» «tamaşaçılar, dinləyicilər» deməkdir; «auditoriya» da bu mənada işlənir (geniş auditoriya). Amma dərs keçilən otaq kimi «auditoriya» ingiliscə lecture room və ya classroom deyilir.

The audience clapped for a long time.
Tamaşaçılar uzun müddət alqışladı.

spirit B1 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
ruh
Qarışdırmayın
spirt → alcohol

«Spirit» əsasən «ruh» deməkdir. «Spirt» (etil alkoqolu) ingiliscə alcohol deyilir; yalnız «spirits» (cəm) güclü içkilər deməkdir.

The team showed great spirit.
Komanda böyük ruh yüksəkliyi göstərdi.

attraction B1 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
cazibə, görməli yer
Qarışdırmayın
attraksion → amusement ride

«Attraction» «cazibə» və ya «görməli yer» deməkdir. «Attraksion» (istirahət parkındakı əyləncə qurğusu) ingiliscə amusement ride deyilir.

The old castle is the main attraction of the town.
Qədim qala şəhərin əsas görməli yeridir.

romance B1 bəzən üst-üstə düşür

Mənası
məhəbbət macərası
Qarışdırmayın
roman → novel

«Romance» «məhəbbət macərası, romantik münasibət» deməkdir. «Roman» (böyük bədii əsər) ingiliscə novel deyilir; «romance novel» isə sevgi romanıdır.

Their romance began in Paris.
Onların məhəbbəti Parisdə başladı.

Özünüzü yoxlayın: hansı tərcümə düzgündür?

Bu səhifədən 10 söz. Variantların arasında tələ var: Azərbaycan dilindəki oxşar söz.

Bu sözləri WordStudy-də məşq edin

Səhv etdiyiniz sözləri əlavə edin: tətbiq onları yadda qalana qədər kartlarda, testlərdə və yazılış məşqlərində təkrarlayacaq.

QR — App StoreKameranı tut — App Store açılır

Tez-tez verilən suallar

İngilis dilində yalançı dostlar nədir?

Bunlar iki dildə yazılışı və ya səslənməsi oxşar, amma mənası fərqli olan sözlərdir. Klassik nümunə: ingiliscə magazine (jurnal) və Azərbaycan dilindəki “mağaza” (ingiliscə shop və ya store).

Niyə ingilis və Azərbaycan dillərində belə sözlər çoxdur?

Hər iki dildə latın, yunan və fransız mənşəli beynəlxalq sözlər çoxdur, Azərbaycan dilinə onların bir hissəsi rus dili vasitəsilə də keçib. Yazılış oxşar qalıb, amma mənalar hər dildə öz yolu ilə dəyişib.

Onları qarışdırmağı necə dayandırmaq olar?

Sözü “söz — söz” cütü kimi yox, nümunə ilə birlikdə öyrənin və tanış görünən sözləri də yoxlayın. Tələ sözləri bir neçə gün fasilə ilə təkrarlamaq düzgün mənanı yadda saxlamağa kömək edir.

Əlaqəli mövzular

Səviyyələr (A1–C2) və tərcümələr WordStudy lüğətindəndir. Səhv tapmısınız? words.study.project@gmail.com ünvanına yazın.